Uyanan Avrupa Ve Sarsılan Osmanlı
Avrupa’da Uyanışı Sağlayan Gelişmeler
Dogmatik Düşüncenin Yıkılması: Orta Çağ’da Avrupada
Katolik kilisenin temsil ettiği tartışılamaz ve sorgulanamaz
doğrulardan oluşan düşünce yapısına denir. (Skolastik düşünce de
denir.)
*** Dogmatik düşüncenin yıkılması ile Avrupa’da özgür
düşünce gelişti.
Coğrafi Keşifler: Avrupalılar’ın 15. Ve 16. Yüzyıllarda yeni
ticaret yolları ve yerler bulmak amacıyla başlattıkları keşif ve gezi
hareketlerine denir.
*** Coğrafi Keşifler ile Avru’pa ekonomik olarak zenginleşti.
Rönesans: Avrupa’da 15. Ve 16. Yüzyıllarda bilim, sanat
ve edebiyat alanında yaşanan yenileşme hareketlerine denir.
*** Rönesans ile her alanda özgün eserler verildi. Skolastik
düşünce yıkıldı.
Reform: Avrupa’da ilk kez Almanya’da ortaya çıkan 16.
Yüzyılda Katolik Kilisesinde yaşanan, dini alandaki düzeltme ve
iyileştirme hareketlerine denir.
*** Avrupa kilise ve din baskısından kurtuldu. Özgürlükler
arttı.
Aydınlanma ve Aydınlanma Çağı: Avrupa’da Rönesans
ve Reform hareketlerinin sonucunda 17. Ve 18. Yüzyıllarda ortaya
çıkan, her konuda aklı ve bilimi esas alan düşünce sistemine
“aydınlanma” yaşanan döneme de “aydınlanma çağı” denir.
Sanayi İnkılabı: İngiltere’de buharlı makinenin icadı ve
üretimde kullanılmaya başlamasıyla birlikte, üretimde insan ve
hayvan gücünden makine gücüne geçilmesine denir.
*** Gözlem ve deneye dayalı bilim gelişti. Avrupa bilim,
teknik ve düşüncede ilerledi.
Sömürgecilik: Bir devletin, başka devleti ya da devletleri
siyasi, sosyal ve ekonomik olarak egemenliği altına alması, orada
yayılması ve o ülkenin kaynaklarını ele geçirmesidir.
*** Avrupa ülkeleri zenginleşirken, ülkeler arası rekabete ve
1. Dünya Savaşının yaşanmasına neden oldu.
Fransız İhtilali: 1789 yılında Fransa’da yaşanan halk
ayaklanmasına denir.
Sebepleri:
* Fransa halkının ağır vergiler vermesi ve fakirleşmesi.
* Fransa kralının halka aşırı derecede baskı ve şiddet uygulaması
Sonuçları:
*Fransa’da krallık sona erdi. Cumhuriyet kuruldu.
* Özgürlük, eşitlik, adalet ve milliyetçilik akımları tüm dünyaya yayıldı
ve bu akımlar tüm milletleri ve devletleri etkiledi.
NOT: Yukarıda yer alan olaylar Avrupa ülkelerinin
gelişmesini ve bugünkü modern Avrupa’nın tememllerinin atılmasını
sağlamıştır.
Uyanan Avrupa Ve Sarsılan Osmanlı
Osmanlıyı Sarsan Gelişmeler
Fransız İhtilalinin Osmanlıya Olumsuz Etkileri:
* Milliyetçilik akımı ile Osmanlı içerisinde yaşayan uluslar
bağımsızlık için isyan ettiler. Osmanlı hem güç hem toprak kaybetti.
(Milliyetçilik: Her milletin kendi bağımsız devletini kurması fikridir.)
Sanayi İnkılabının Osmanlıya Olumsuz Etkileri:
* Osmanlı sanayi inkılabını gerçekleştiremediği için
Avrupa’da üretilen ürünlerin pazarı durumuna geldi.
* Osmanlı üreticisini ve ekonomisini olumsuz etkiledi.
* Devletin ekonomik gücü giderek zayıfladı.
OSMANLI DEVLETİNDE ÇÖZÜM ARAYIŞLARI
Devletin kötü gidişini ve çöküşünü önlemek isteyen
aydınlar ve devlet adamları bazı çözüm önerileri geliştirdiler.
Osmanlıcılık: Dil, din, ırk ayrımı yapılmaksızın bütün
milletleri kapsayacak şekilde bir Osmanlılık üst kimliği oluşturma
fikrine denir.
İslamcılık (Ümmetçilik): Bütün Müslümanları halife
etrafında birleştirmek ve İslam birliğini kurmak fikrine denir.
Batıcılık: Avrupa’daki gelişmelerin örnek alınarak devletin
modernleştirilmesi ve her alanda batıya ayak uydurulması fikrine
denir.
Türkçülük (Turancılık): Türk toplulukları arasındaki iş
birliğinin geliştirilmesi ve dünya Türk birliğinin sağlanması fikrine
denir.
Yaşanan Gelişmeler
Tanzimat Fermanı (1839):
* Ülkede yaşayan tüm vatandaşların hiç bir ayrım gözetilmeden can
ve mal güvenlikleri devlet garantisine alındı.
* Padişahın yetkileri kısıtlanıp hukukun üstünlüğü kabul edildi.
* Anayasl düzene geçişin ilk adımı atıldı.
NOT: İstenilen çözüm ve başarı elde edilemedi.
Islahat Fermanı (1856):
* Avrupalıların baskısı ile yayınlandı.
* Azınlıklara yeni haklar ile müslümanlar ile eşit duruma geldi.
* Avrupalılar Osmanlının iç işlerine daha çok karışmaya başladı.
I. Meşrutiyet Kanunı Esasinin İlanı (1876)
* İlk Osmanlı anayasası ilan edildi.
* Halk ilk kez oy kullanıp kısmen de olsa yönetime katıldı.
II. Meşrutiyet (1908)
* Padişahın yetkileri kısıtlanıp meclisin yetkileri artırıldı.
NOT: Alınan bu önlemler Osmanlı Devletin yıkılışını
önleyemediği gibi daha da hızlandırdı.
Avrupa’nın uyanışını sağlayan gelişmeler,
Osmanlı Devleti’nin sarsılmasına neden olmuştur. Çünkü
Osmanlı devleti uzun yıllar boyunca bu gelişmeleri takip
edememiş, yenileşmeyi sağlayamamış ve giderek gücünü
kaybetmiştir. Özellikle Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabı
Osmanlı devletini çok olumsuz etkilemiştir.
Yorumlar
Yorum Gönder